Debat over ambtelijke rechtspositie versus arbeidsrecht
Hoewel topambtenaar Roel Bekker voorstander is van normalisering van de ambtelijke rechtspositie, is hij niet helemaal tevreden over het wetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Koser Kaya en Van Hijum. Hij vindt dat het beste uit de twee bestaande rechtsposities van werknemers moeten worden gecombineerd.
Dit bleek tijdens het door de samenwerkende centrales van overheidspersoneel georganiseerde debat (waaronder CNV Publieke Zaak) in Den Haag op 13 maart over de ambtelijke rechtspositie. Voor- en tegenstanders van het wetsvoorstel gingen in Theater aan het Spui met elkaar in discussie. De inzet van de Kamerleden is duidelijk: er moet een zelfde rechtspositie komen voor alle werknemers. Dat past bij deze tijd en is goed voor de doorstroming bij de overheid.
Bijzondere werkgever
Bekker’s opponent was emeritus hoogleraar Ron Niessen. “De overheid is nu eenmaal een bijzondere werkgever. Ambtenaren verdienen een rechtsbescherming doordat zij de politiek weerwoord moeten kunnen bieden. Je ziet nu al dat het stakingsrecht wordt aangetast. Als straks de speciale ambtelijke rechtspositie verdwijnt, zie ik de grondrechten van de ambtenaren verslechteren. Straks gaat een Gedeputeerde bij een provincie roepen dat ambtenaren met een hoofddoekje ontslagen moeten worden. Ambtenaren hebben altijd te maken met politieke willekeur.”
Overleg wetsvoorstel
De bonden hebben voortdurend overleg over het wetsvoorstel geëist met de minister. Minister Spies wil eerst de besluitvorming in de Tweede Kamer afwachten. Het is duidelijk dat de aantasting van de ambtelijke rechtspositie een verslechtering van de arbeidsvoorwaarden betekent. Het is alleen niet duidelijk wat de gevolgen precies zijn. Dat blijkt pas als de wet is aangenomen. Dat vinden de bonden onacceptabel en zullen daarom wellicht een kort geding tegen de minister aanspannen."
Bezuiniging
De aanwezigen bij het debat waren vrijwel unaniem dat het wetsvoorstel een bezuiniging is om ambtenaren sneller te kunnen ontslaan. Volgens Ron Niessen is het een mythe dat ambtenaren nu niet kunnen worden ontslagen. “Het verschil is dat een rechter ontslag van ambtenaren op inhoud toetst. Dat doet de kantonrechter in het arbeidsrecht niet. Het is helemaal niet zo moeilijk om een ambtenaar te ontslaan. Welk probleem lost dit wetsvoorstel eigenlijk op?”
Jongeren
Uit onderzoek van het ambtenarenblad Republic blijkt dat er bijna sprake is van een generatieconflict. Jonge ambtenaren denken dat de ambtelijke rechtspositie een drempel is om zich te kunnen ontplooien en een baan te kunnen krijgen. Zij zijn voor het wetsvoorstel. Oudere ambtenaren houden juist vast aan de ambtelijke rechtspositie. De aanwezigen in het theater wilden dat ook. Kaderlid Hilko Hof (Justitie) van CNV Publieke Zaak en zelf een jonge ambtenaar is het niet eens met de normalisering: “Je hebt niet zo zeer twee rechtsposities, maar twee arbeidsmarkten. De een kiest voor het commerciële belang en anderen – zoals ik – kiezen voor de publieke sector en het algemeen belang. Daarom moet de ambtelijke rechtspositie niet verslechteren.”
Naar verwachting wordt het debat in de Tweede Kamer over het wetsvoorstel eind maart gehouden.
Bekijk het debat terug via externe link
Meer nieuws en achtergronden op onze pagina over de ambtelijke rechtspositie
Advies of rechtshulp nodig? Of wilt u lid worden? Wij zijn u graag van dienst.