http://www.mijnvakbond.nl/Pub/Eerdere-dilemmas/Casus_Dementie_en_voeding_toedienen.html


CNV Publieke Zaak
  • volg CNV Publieke Zaak via Twitter
  • volg CNV Publieke Zaak via YouTube
  • volg CNV Publieke Zaak via Flickr
  • volg CNV Publieke Zaak via Linkedin
  • volg CNV Publieke Zaak via Facebook
  • volg CNV Publieke Zaak via RSS feeds

Casus: Dementie en voeding toedienen












Aangemaakt 01-12-2009 12:32 - Auteur: beheerder zorgethiek

Casus: Dementie en voeding toedienen

Casus: Dementie en voeding toedienen

Ik werk als verpleegkundige sinds een half jaar op een afdeling waar dementerende ouderen verblijven. Er verblijft bij mij op de afdeling een dementerende mevrouw, 85 jaar oud. Ze is totaal zorgafhankelijk en zit vanwege ernstige spierspasmen en contracturen in een rolstoel. Ze is in een vergevorderd stadium van dementie. Het enige wat mevrouw nog kan is haar ogen open en dicht maken, haar hoofd iets draaien en een beetje brabbelen af en toe. Omdat de voeding toedienen bij haar niet meer lukt met een lepel, wordt dit al 5 jaar op een andere manier gedaan. Mevrouw krijgt namelijk haar voeding middels een 50 cc spuit. De verzorgende trekt het eten op met behulp van deze spuit en spuit het eten letterlijk in de mond. Mevrouw slikt het eten dan door. Mijn vraag is: Mag ik als verpleegkundige weigeren om mevrouw haar voeding te geven middels deze 50 cc spuit omdat ik het hier absoluut niet mee eens ben? Valt deze vorm van eten geven onder een behandeling?

Vind je dit artikel interessant? Abonneer je dan op onze gratis nieuwsbrief.

 

Reacties

Afzender: Marijke Kogelman
Datum: 16-1-2013 18:43
Als mevrouw op deze manier het fijn vind om te eten oké,zoniet dan stoppen,als via andere manieren het eten niet meer lukt.
Afzender: Marijke Kogelman
Datum: 16-1-2013 18:40
Marijke kogelman
Afzender: CB
Datum: 30-11-2011 16:56
Marc: je gebruikt het woord euthanasie verkeerd. Euthanasie kan alleen op verzoek van de betrokkene. Daar is hier geen sprake van.
Afzender: herbert
Datum: 3-12-2009 14:25
Als je wil kun je een \"bom\" leggen onder elke manier van eten geven. Ik vind het uitgangspunt wat wil de bewoner (hoeft zij niet zelf uit te spreken maar kan ook heel goed dmv observatie blijken) en een respectvolle bejegening door de verzorgende. Als jij in je tweede stukje schrijft dat mevrouw haar mond stijf dicht houdt, is een spuitje idd een minder goede manier. Als jullie dan denken dat een babyfles een betere manier is, prima.
Afzender: Marc
Datum: 3-12-2009 14:25
Ik vind het leuk dat er zoveel los gekomen is. Als ik alles op een rij zet verwondert het mij dat - ingekort - door Yvonne serieus gedacht wordt aan een PEG. Dit terwijl in hetzelfde verhaal de gedachte uitgesproken wordt of er wel kwaliteit van leven is en of deze dame niet ook een recht van sterven heeft. Deze gedachte kan ik echt wel volgen maar zoals de patiënte nu nog zou kunnen 'weigeren' te slikken, welke keuze heeft zij als de arts zou meegegaan in het plaatsen van een PEG? Waarom ik 'zo fel' reagerde is omdat er -naar mijn idee - slechts 1 verschil tussen deze dame en anderen is: de wijze waarop zij haar voedsel en drank krijgt. Zou deze dame geestelijk in dezelfde toestand zijn en wel nog met een lepel eten/drinken kunnen krijgen was de vraag wellicht niet aan de orde. Als de vraag is of zij 'gedwongen' met een spuit eten moet krijgen, stel ik op mijn beurt de vragen: 1) wie mag er dan wel beslissen of zij een PEG moet krijgen en waarom? 2) Wie mag er dan wel beslissen dat zij niets meer mag krijgen en waarom?Daarbij kom ik terug op mijn eerdere uitspraak: het gaat voor mijn gevoel om de wijze waarop zij eten krijgt en niet het feit dat zij nog eten en drinken krijgt. Dat laat mij opnieuw herhalen dat ik ook een 50 ml. spuit als slechts een hulpmiddel zie om iemand eten en/of drinken te geven.
Afzender: yvonne
Datum: 3-12-2009 14:25
Reaktie op Herbert:Het is inderdaad wat je zegt, je spuit toch geen mensen het eten in de mond. Ik vind dat inderdaad mensontwaardig.Nadat dit al 5 jaar op deze manier gebeurt, besef ik mij ook heel goed, dat hier verandering in brengen geen optie is.Maar het in ieder geval al bespreekbaar maken is een eerste stap.De arts en leidinggevende en logopediste waar ik meerdere gesprekken mee ben aangegaan zijn ook van mening dat deze casus voor iedereen een lering is. Dat wil dus zeggen dat er in de toekomst nooit meer mensen op deze manier hun voeding zullen krijgen.Er moet dan kritisch bekeken en onderzocht worden wat de reden is dat iemand niet meer eet met behulp van een lepel. Daarbij kun je je ook afvragen: Mogen mensen tegenwoordig nog wel sterven. Ik denk dat ook dementerende ouderen aangeven of ze iets wel of niet willen.Daarbij zou sonde voeding een tijdelijke overweging kunnen zijn. En is er nog kwaliteit van leven ( wat ik mij persoonlijk bij deze vrouw ook afvraag ) dan zou inderdaad eventueel sonde voeding een optie kunnen zijn. Al wordt dit niet snel gedaan bij dementerende ouderen in een vergevorderd stadium van dementie.Deze optie heb ik wel aangekaart bij de arts, maar zij ziet hier vanaf omdat zij dit medisch niet kan verantwoorden. En inderdaad na 5 jaar ineens nog een overweging gaan maken voor een PEG sonde, dat is niet reeel, daar ben ik mij ook terdege van bewust.Jij zegt: Mevrouw slikt het eten zelf door en dat wil ik haar afnemen. Ze kan inderdaad nog zelf slikken. Maar wie zegt dat ze dit nog uberhaupt wel wil. Als er geen andere optie meer is dan alleen maar slikken geeft dat weinig keus tot wat anders als je lichaam in een foetushouding verkeert en je hele lichaam, dus ook het hoofd vol spasmen en contracturen zijn. En waarom doet mevrouw haar mond niet open? Contracturen in de kaak, niet willen, niet meer snappen, daar zullen we niet meer achter komen.In ieder geval gebeurt het eten geven door middel van een spuit op een respectvolle manier. Hierover zijn instructies beschreven in het zorgplan en deze worden ook heel goed nageleefd. De toediening van haar maaltijd gebeurt op een rustige, tactvolle manier.Reaktie op Marc:In plaats van dat je gewoon meedenkt en op een normale wijze mee discussieert verlaag je jezelf behoorlijk hoor, dat moet ik je toch wel nageven.Je lijkt wel een gefrustreerde verpleegkundige door zo te oordelen over mij als verpleegkundige. Maar goed, het zegt waarschijnlijk meer iets over jou dan over mij. Daar laat ik het maar dan maar bij. Ik weet dat ik een goede verpleegkundige ben in hart en nieren, die over de zaken nadenkt. Een rietje gebruiken of een tuitbeker dat zijn hulpmiddelen, om het eten / drinken te vergemakkelijken. En dat is een 50 cc spuit natuurlijk ook, maar ik vind dat toch wel een stapje verder gaan. De keus is dan voor de bewoner zelf wat beperkter in mijn ogen.Maar je hebt gelijk denk ik als je zegt dat ook die dingen afwijken van normaal drinken.Dat mevrouw vocht / voeding nodig heeft, dat spreekt voor zich. Ze verzet zich niet, omdat ze hier lichamelijk en geestelijk niet meer toe in staat is. Vandaar ook het dilemma.Op basis waarvan kun jij oordelen of zij de wijze waarop ze haar voeding krijgt niet als hinderlijk ervaart? Dat blijft voor iedereen natuurlijk de vraag want die vraag kunnen we haar niet meer stellen. Of het dilemma wat ik ervaar van persoonlijke aard is? Dat zou je me kunnen vragen in plaats hiervan over te oordelen.Ik denk inderdaad dat deze van persoonlijke aard is. Ik weeg voor mezelf af wat goed en fout is. Wat zijn mijn normen en waarden hierin. Hoe zou ik het zelf vinden als ik op deze manier de voeding kreeg toegediend. Hoe zou ik het vinden als ik niks meer kon en ik weiger bewust eten ( dat weet niemand ) en ik moet dan toch perse eten door middel van een spuit?Zou mevrouw dit hebben gewild? Hoe zou zij dit ervaren? Hoe zou zij hier zelf mee zijn omgegaan bij iemand anders? Wat waren haar normen en waarden? Wat vindt zij van het feit dat ze de hele dag in een rolstoel zit en totaal zorgafhankelijk is en niks meer kan?Met al deze vragen wil ik dus alleen maar aangeven hoeveel ik juist stil sta bij de gevoelens van deze mevrouw. Ik probeer mij in zoverre als dit mogelijk is, te verplaatsen in haar situatie.Als ik geen empathisch vermogen had...........had ik er ook geen moeite mee om deze vrouw het eten door middel van een spuit toe te dienen. Dan deed ik dat gewoon zonder nadenken en ging zonder moeite weer verder naar een volgende bewoner zonder mij hiervan bewust te zijn.Dus ik denk dat het juist goed is om hierover na te denken, erbij stil te staan met welke zorg we aanbieden aan onze bewoners. En dat kan alleen maar door hier met elkaar, samen met andere disciplines over van gedachten te wisselen. Wat euthanasie is, dat moet je nog maar eens opzoeken, want daar heb je kennelijk geen kaas van gegeten.Of het toedienen van de voeding op een andere manier kan plaats vinden.Daar gaan we dus binnenkort mee aan de slag. Eerst gaan we het gesprek aan met familie om stil te staan bij het feit waarop mevrouw haar voeding krijgt.Een optie die wij ( arts en ik als zorgcoordinator en mijn leidinggevende ) met familie ( 2 oudere zussen op leeftijd ) bespreekbaar willen maken is het toedienen van voeding door middel van een babyfles. Ook dit is natuurlijk normaal gesproken niet de gang van zaken waarop mensen hun voeding behoren te krijgen, maar we kijken nu naar alternatieven.Als mevrouw door middel van een babyfles haar voeding kan krijgen, betekent dit in ieder geval dat zij ( als ze dit nog kan ) haar voeding uit de fles kan zuigen. Hierdoor geeft zij zelf aan wanneer het genoeg is. Op deze manier vindt ik het meer acceptabel doordat het initiatief dan bij mevrouw zelf ligt. En mevrouw de keus heeft om te eten. En die heeft ze nu in mijn optiek niet.Daarbij denk ik ook zeker dat je als mens zijnde, althans ik wel, de mensen die zorg kunt bieden ze nodig hebben.Ik wil hiermee aangeven dat ik ook maar een mens ben, een mens met gevoel, dus ik bekijk de dingen ook vanuit mijn eigen belevingswereld en hoe ik dingen graag zelf zou willen zien. Ik probeer mezelf een spiegel voor te houden.Datgene wat je mensen aanbiedt, zou je dat zelf ook zou willen?Dus dan is het ook vrij logisch en ik denk ook normaal dat ik mijn eigen ideeen heb, juist in het persepectief van de bewoner. Juist vanuit haar belevingswereld komen mijn interpretaties naar voren. En de hele casus bestaat uit interpretaties, daarom is het ook een dilemma en niet zo eenvoudig.Daarbij wil ik ook nog even aangeven dat mevrouw haar mond stijf dicht houdt wanneer je met de 50 cc spuit in de mond naar binnen gaat.En dat mevrouw vanwege de toediening, af en toe last heeft van tandvleesbloedingen omdat je dus niet kunt zien waar je met de spuit in de mond zit.Dus ik zet dan mijn vraagtekens of ze dit wel zo fijn vindt?Reaktie Thea:Bedankt voor je reaktie.
Afzender: Marc
Datum: 3-12-2009 14:25
Ik denk dat hier een persoonlijk dilemma preveleert aan het eigenlijke probleem; als iemand een tuitbeker of zelfs maar een rietje nodig heeft is dat ook afwijkend aan 'normaal' drinken. Moet je dat dan ook weigeren? Deze mw. heeft voeding/vocht nodig en daartegen verzet ze zich niet. Sterker, er lijkt geen aanwijzing te zijn dat zij de wijze waarop zij dit krijgt hinderlijk vindt. Het dilemma dat de verpleegkundige in deze casus ondervindt is van persoonlijke aard. Zonder het uit het oogpunt van deze mw. te zien beoordeelt zij de situatie vanuit haar eigen onprofessionele visie. Bij het weigeren om deze mw. de voeding op deze wijze te geven pleegt zij bewust euthanesie. Wat ik een terechte vraag en aktie van deze verpleegkundige zou vinden is of het op deze manier toedienen van voedsel/vocht niet op een anders zou kunnen. Daarbij stel ik wel dat er als vuistregel geld dat het belevingsgericht moet zijn: kijk vanuit de belevingswereld van de patiënt/bewoner en niet je eigen interpretatie, heeft die mw. er meer last van als zij haar eten/drinken b.v. via een sonde zou krijgen dan met een spuit? Maak hierover maar eens een lijst met voor- en nadelen maar dan wel vanuit deze mw. haar beleving en de belasting voor haar. Daarnaast zijn er ook nog de medische en verpleegkundige bezwaren omdat de ene maatregel vast (lichamelijk) belastender is dan de andere. Dus; waar schiet deze mw. het meeste mee op?Als laatste zou ik graag willen weten wat het echte probleem van deze zuster is. Refererend aan de uitspraak \"zachte heelmeesters maken stinkende wonden\" vind ik dat er (tot op zekere hoogte) een eigen mening/gevoel niet ter zake doende is als dit tegen het belang van de patiënt/bewoner is.
Afzender: Thea
Datum: 3-12-2009 14:25
Ik wil even ingaan op de reactie van Marc. Ik vind dat de veroordelende toon in zijn reactie een open gesprek onmogelijk maakt. Wat ik in de casus lees is dat de verpleegkundige zich vragen stelt bij een langer bestaande situatie. Kennelijk komt het niet overeen met wat zij 'goede zorg' vindt, of menswaardig zoals Herbert in zijn reactie beschrijft. Je kan in gesprek gaan over wat de achterliggende ideeen zijn. Weigeren het eten op deze manier te geven is uiteraard geen euthanasie, Marc zou moeten weten dat die term iets anders inhoudt. Hij benoemt wel wat je zou kunnen doen: kijken wat deze mevrouw zelf zou willen, wat we van haar weten, en kijken welke mogelijkheden je hebt. In gesprek gaan op deze manier levert meer op aan begrip en verheldering, en daardoor aan goede zorg, dan veroordeling en insinuaties.
Afzender: herbert
Datum: 3-12-2009 14:25
In mijn werkveld zijn bewoners met vergelijkbare problemen, echter deze komen dan voort vanuit hun handicap.Als ik je case lees, doe ik dit op een ethisch kritische wijze.Ik kan je dilemma begrijpen. Je spuit mensen toch geen eten in de mond, het komt mensonwaardig over.Wat is de volgende stap?Ik denk dat de volgende stap sondevoeding is.Aan de andere kant mevrouw slikt het eten zelf door, dat is wat ze nog zelf kan, dat wil jij haar af nemen. Weet je wel of mevrouw het slikken bewust doet of als reflex.Op basis wat ik lees lijkt het of mevrouw het besef heeft dat ze moet slikken.Wat belangrijk is als met een spuit het eten toegediend blijft worden het op een respectvolle manier gebeurd.

Deze site gebruikt cookies om ervoor te zorgen dat we u de best mogelijke ervaring geven.
Strict noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om over de site te navigeren, of om te voorzien in door u aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren de functionaliteit van de website door het opslaan van uw voorkeuren.
Cookies van derden
Op diverse pagina's maken we gebruik van Twitter, YouTube, Facebook en andere sociale media. Bijvoorbeeld door een video van YouTube te tonen die u direct kunt afspelen. Of door tweets over een bepaald onderwerp te groeperen zodat u snel op de hoogte bent.
Meer weten...