Het was een soort mantra in de inzet van werkgeverszijde aan iedere CAO tafel: verhoging van de (arbeids)productiviteit. Er moest voor hetzelfde geld harder worden gewerkt. Anders zou de zorg veel te duur, zo niet onbetaalbaar worden.

Daartegenover stellen wij en andere bonden al jaren dat de arbeidsproductiviteit tot het maximum is opgerekt. Als je een hogere productiviteit eist, moet je grote concessies doen aan de kwaliteit van de zorg. Dat gaat ten koste van de zorgvrager en de inzetbaarheid en arbeidsvreugde van de zorgverlener.

Onderzoekers van de TU Delft hebben net een interessant rapport gepubliceerd (Productiviteitstrends in de sector VVT). Daarin stellen zij dat de productiviteit in de afgelopen 40 jaar voortdurend is gedaald. Die daling is de laatste jaren alleen maar toegenomen. De  productiviteit(verpleegdagen, verzorgdagen en ambulante uren) daalt als je deze afzet tegen de kosten van arbeid (lonen), goederen (materiaal) en kapitaal (afschrijvingen, investeringen enz.)

Eisen nemen toe
Hoe komt dat? Door de toegenomen zorgzwaarte en kwaliteitseisen, aldus de onderzoekers. Er wordt hard gewerkt, maar de eisen aan dat werk nemen steeds toe. Daarmee krijgen naar mijn mening de bonden (weer) gelijk: verhoging van de arbeidsproductiviteit gaat ten koste van kwaliteit. Toenemende zorgzwaarte vereist een passende inzet van personeel. Productiviteit kan je alleen verhogen door innovaties (zoals slimmer werken) en door de groei van de zorgvraag te remmen (preventie).

De onderzoekers willen nader onderzoeken of de sector zich leent voor verhoging van de productiviteit. Ik heb daar al een antwoord op: Nee! In de hele zorgsector wordt keihard gewerkt. De productiviteit is al maximaal opgerekt. Verder kan niet.

Lees het volledige rapport>>

Aaldert Mellema