Je kunt van gemeenten zeggen wat je wilt, wat ze de laatste jaren hebben weten te bereiken is niets minder dan een wonder!

Landelijk zijn honderdduizenden mensen die voorheen niet zelfstandig een huishouden konden runnen, nu wel in staat om dat te doen! Dankzij de gemeenten! Hoe ze dat hebben gedaan? Helemaal zeker weet ik dat ook niet, daar is het een wonder voor, maar feit is dat in 2006 80% van de cliënten de “zware vorm” huishoudelijke zorg kreeg en een paar jaar later is dat nog maar 45%. In sommige gemeenten is de balans zelf helemaal doorgeslagen naar 20% zwaardere zorg. Een mirakel!

Boterham smeren
Hoewel ik als CNV-er een wonder op zijn tijd best kan waarderen, gaat de vlieger nu niet op. Het is hooguit een papieren wonder, waar in de praktijk een hoop leed achter zit. Waar ik op doel is dat gemeenten de afgelopen jaren miljoenen zorggeld hebben overgehouden. Over de rug van de cliënten en betaalt met een salarisverlaging van medewerkers in de zorg. Eerst door bij aanbestedingen puur op prijs te selecteren, waardoor de tarieven lager uitvielen dan berekend. Vervolgens door de indicaties bij te stellen. Bij de invoering van de WMO had bijna iedereen een indicatie voor zorg, nu is dat nog maar de helft. De rest van de indicaties is voor schoonmaak, een boterham smeren en de was doen. De cliënt wordt geacht de rest zelf te kunnen. Ook als die dat een paar jaar daarvoor al niet meer kon.

Kaalslag in de thuiszorg
De druk op de tarieven en de indicaties heeft geleid tot een kaalslag in de thuiszorg. Op deze website zijn er verschillende voorbeelden van te vinden. Agnes Kant (SP) heeft vlak voor haar afscheid van de politiek nog drie wetsvoorstellen ingediend om daar iets aan te doen: de budgetten voor zorg moeten worden geoormerkt, zodat gemeenten daar geen lantaarnpalen van kopen, er moet een basistarief komen, zodat zorgaanbieders medewerkers fatsoenlijk kunnen betalen en de verplichting tot aanbesteding moet verdwijnen, stelde Kant voor. De Eerste Kamer heeft onlangs ingestemd met het voorstel voor basistarieven, de andere twee voorstellen zijn verworpen omdat het een te grote inbreuk zou zijn op de beleidsvrijheid van gemeenten. Precies wat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) voortdurend roept.

Verantwoordelijkheid gemeenten
Ik vind dat gemeenten niets te klagen hebben over hun beleidsvrijheid. De praktijk is dat gemeenten sinds de invoering niet alleen bepalen wie de huishoudelijke hulp mag uitvoeren, ze bepalen ook hoeveel zorg er geleverd mag worden. Gemeenten doen namelijk zelf de indicaties. Maar met die vrijheid komt ook verantwoordelijkheid. Het wordt tijd dat gemeenten die verantwoordelijkheid gaan nemen en verder kijken dan de financiële kant van het verhaal. Maar als ik de reactie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) op de voorstellen van Kant zie, lijkt dat voorlopig wachten op een wonder….

Joost Veldt